Bóng dừa còn soi

Quê hương tôi bây giờ đã khác xưa nhiều lắm.

Có những buổi chiều ngồi thật lâu trước những bức ảnh gửi về, tôi bỗng thấy lòng mình lắng xuống một nhịp rất nhẹ và mỏng. Vẫn là khoảng trời ấy. Vẫn mặt nước ấy. Vẫn hàng dừa nghiêng bóng quen thuộc… mà sao cứ thấy vừa thân thiết vừa lạ lẫm…

Những mái nhà gianh thấp bé năm nào, giờ đã lùi sâu vào miền ký ức. Trước mỗi ngôi nhà: cây rơm, hàng rào cúc tần với những sợi tơ hồng vấn vít cũng chỉ còn lại trong nỗi nhớ mỏng manh như làn khói bếp chiều đông.

Tuổi thơ chúng tôi, nghèo mà đầy ắp niềm vui, tiếng cười và niềm hy vọng vào ngày mai tươi sáng…

Tôi vẫn nhớ như in những buổi lon ton theo anh đi chăn trâu ngoài đồng. Cả một triền cỏ non mở ra trước mắt lũ trẻ như một thế giới riêng không bờ bến. Có lần nghịch dại, anh và các bạn còn bày ra một “cuộc thi” cho trâu húc nhau. Hăng quá… để rồi trâu nhà rơi mất vỏ sừng. Tuy rằng bác mẹ không mắng(anh em tôi sơ tán ở nhà bác mẹ) nhưng anh thì rất hối lỗi, còn lũ nhỏ chúng tôi thì im thin thít (cái im lặng của trẻ con vô can) nhưng thấy có lỗi, trong đó có cả nỗi sợ và một niềm vui như có men say mà chỉ tuổi thơ mới hiểu.

Rồi lại những buổi chiều theo chân anh và bạn đi săn chuột ngoài đồng. Cánh đồng rộn rã tiếng gọi nhau, khói hun bảng lảng bay ngang mặt ruộng, bùn đất vương từ gấu quần lên tận mái đầu. Vậy mà tối hôm ấy, khi miếng thịt thơm bùi (chúng tôi lén mang về) chạm đầu lưỡi, thì anh chị nào cũng xuýt xoa khen ngon - riêng tôi không kịp biết có ngon hay không vì đã nuốt vội, do quá hãi hùng sợ bác mẹ biết chúng tôi dám giấu diếm chuyện này. Mặc dù vậy, đó vẫn là một kỷ niệm rất đẹp của tuổi thơ nghèo khó.

Những chuyện tưởng chừng rất nhỏ…mà mỗi lần nhớ lại, lòng tôi lại mềm đi một đoạn dài.

Bởi tất cả, đã thực sự lùi xa.

Những giếng làng trong veo, nơi mặt nước từng run run soi bóng những cô thôn nữ e ấp trong buổi gánh nước chiều, giờ chỉ còn trong miền hoài niệm. Những cầu ao thơ mộng, những bãi ngô, nương dâu xanh ngát từng cất giữ bao lời hò hẹn vụng về thời trai trẻ của rất nhiều thế hệ…cũng đã lặng lẽ rời khỏi đời sống của làng quê.

Quê hương đổi thay - đó là điều không thể khác.

Những con đường mới mở ra, thẳng và rộng hơn. Những mái nhà kiên cố mọc lên san sát. Nhịp sống vì thế mà cũng nhanh hơn, gấp gáp hơn. Nghĩ cho cùng, đó là dáng hình của sự phát triển, của đủ đầy, của sung túc.

Tôi hiểu.

Và tôi mừng.

Chỉ là, ở một góc rất sâu trong lòng, vẫn còn một khoảng lặng không dễ gọi thành tên.

May mà giữa bao nhiêu đổi thay, quê hương vẫn còn giữ lại cho người xa xứ một hình bóng quen thuộc.

Hàng dừa vẫn thướt tha nghiêng mình bên mặt nước.

Những thân dừa cao gầy lặng lẽ soi bóng xuống mặt hồ như bao năm về trước vẫn bền bỉ, nhẫn nại và bao dung như chính quê hương. Mặt nước vẫn còn đó một khoảng bình yên cũ kỹ mà thân thương, chỉ cần nhìn thôi cũng đủ làm lòng người đang ở rất xa bỗng lắng xuống.

Đến lúc ấy, tôi chợt hiểu ra một điều thật giản dị:

Có những thứ mất đi để quê hương dần lớn. Nhưng cũng có những điều còn lại mãi để ký ức biết đường quay trở lại.

Quê hương hôm nay có thể đã khác. Con đường cũ có thể không còn dấu chân trần của lũ trẻ ngày nào. Giếng nước, cầu ao, bãi dâu… có thể chỉ còn trong miền nhớ.

Nhưng quê hương (trong lòng người) thì vẫn vậy.

Vẫn là nơi mỗi khi nghĩ đến, tim bỗng mềm đi một nhịp rất sâu. Vẫn là nơi dù đi xa đến đâu, lòng vẫn âm thầm giữ lại một lối quay về. Vẫn là nơi đứng đợi (rất hiền, rất lâu) như bóng dừa kia vẫn ngày ngày soi xuống mặt hồ quê.

Và tôi biết:

Chỉ cần còn một người nhớ… quê hương vẫn chưa bao giờ là dĩ vãng.