Những điều cần nói

Tôi từng chiêm nghiệm rằng nuôi dạy con cái là việc khó nhất đời người. Cái khó ấy nằm ở chỗ nó là một hành trình dài dằng dặc, kéo dài liên tục gần trọn một kiếp nhân sinh.

Và trên hành trình đó, có một sự thật mà những người làm cha, làm mẹ buộc phải học cách chấp nhận: không phải điều gì ta dạy con cũng sẽ hiểu ngay, không phải hạt giống nào ta gieo xuống cũng lập tức nảy mầm.

Có những điều hôm nay ta nói, con chưa hấp thụ được. Âu cũng là lẽ thường tình của biên độ tuổi tác và trải nghiệm. Hãy nhìn lại chính mình ngày xưa, khi còn là những đứa trẻ, chúng ta chẳng phải cũng từng bỏ ngoài tai bao lời răn dạy của cha mẹ đó sao?

Nhưng dù con có tiếp thu được ngay hay không, thì nghĩa vụ và thiên chức của người làm cha mẹ vẫn là phải nói. Ta cứ nói bằng tất cả tình yêu thương và sự kiên nhẫn; còn việc lúc nào con hiểu, lúc nào con ngộ ra, đó là hành trình trưởng thành riêng của con.

Vậy, trong cả cuộc đời dài rộng ấy, đâu là những điều cơ bản nhất, tối thiểu nhất mà ta cần nói và cần dạy cho con?

Tôi đã chiêm nghiệm, tham khảo và tạm tổng kết theo chủ quan cá nhân.

1. Bài học về sự tự lập

Từ nếp nhà đến kỹ năng sinh tồn

Hãy động viên con làm việc nhà sớm nhất có thể. Từ những việc nhỏ nhất trong khả năng của mình, con cần học cách dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, ngăn nắp, tạo cho con tư duy làm việc khoa học, hợp lý, và tự tay nấu những bữa ăn ngay từ khi có thể làm được.

Con cần hiểu rằng, làm việc nhà không phải là để phục vụ người khác hay làm hộ cha mẹ, mà là đang phục vụ cho chính cuộc sống của con sau này.

Trong cuộc sống, biết thêm bất cứ việc gì - dù là sửa cái bóng đèn, đóng lại cái bàn hay trồng một cái cây - đều là điều vô cùng tốt.

Biết càng nhiều nghề, hiểu càng nhiều việc thì con càng tự chủ, không phải phụ thuộc vào ai và luôn chủ động trong mọi hoàn cảnh.

2. Bài học về bản lĩnh

Nền tảng tri thức và nghề nghiệp

Tối thiểu, con phải hoàn thành một trường đại học hoặc phải thuần thục một cái nghề đến mức vững vàng, vượt lên trên số đông.

Vào đại học không phải là con đường duy nhất để thành công, vì trường dạy nghề cũng là một con đường rất rộng mở. Cả hai đều là nền tảng cơ bản và là nơi cho con những trải nghiệm thanh xuân quý giá.

Đời người cần trải qua những năm tháng rèn luyện trên ghế nhà trường ấy, để sau này khi bước vào đời, con có một bệ phóng tốt và không bị gò bó, giới hạn lựa chọn của chính mình.

3. Bài học về thế giới quan

Đi để mở rộng tâm hồn

Con đi xa bao nhiêu, đi nhiều thế nào, thì tầm nhìn và tâm hồn con sẽ rộng mở bấy nhiêu.

Chỉ khi có một tấm lòng bao dung và một tâm hồn rộng lớn, con mới có thể sống một cuộc đời vui vẻ thực sự.

Những lúc đôi chân chưa thể đi xa, con hãy để sách vở làm đôi cánh. Sách sẽ mang con đến những vùng đất mới, gặp những tư tưởng lớn và khai sáng tâm trí con.

Khi đi đến một nơi xa, ngoài những tấm ảnh để lưu lại kỷ niệm, con luôn nhớ ghi chép lại cảm xúc. Bởi vì dù là cùng một phong cảnh, nhưng cảm xúc của con khi nhìn lại nó lần thứ hai, thứ ba sẽ chẳng bao giờ giống như lần đầu tiên.

Hãy ghi lại những rung động ấy bằng nét chữ của mình.

4. Bài học về sự kiên cường và điểm tựa tâm hồn

Dù số phận gặp bất kỳ tình huống bi ai nào cũng không được khóc lóc, oán than.

Gặp nghịch cảnh, việc than thân trách phận hay khóc lóc thảm thiết chẳng giải quyết được gì. Nó chỉ khiến cho người yêu thương con thêm đau lòng, và khiến kẻ ghét con thêm đắc ý.

Hãy giữ một cái đầu lạnh và một trái tim kiên cường để đi qua giông bão.

Sau này lớn lên, dù thế nào con cũng phải tự xây dựng hoặc sở hữu một không gian thuộc về riêng mình, dù nó có chật hẹp đến đâu đi chăng nữa.

Đó là nơi để con luôn được là chính mình; để những khi vợ chồng cơm không lành canh không ngọt, bực tức cãi vã bỏ đi, con không đến nỗi phải lưu lạc đầu đường xó chợ hay gặp phải người xấu.

Quan trọng hơn, đó là cái “kén” bình yên để khi con xốc nổi, tổn thương, con có chỗ trốn vào để bình tĩnh lại và tự chữa lành.

5. Bài học về dòng chảy cuộc đời và tài sản lớn nhất

Khi còn trẻ, con cần có tầm nhìn và kiến thức. Khi trưởng thành hơn một chút, con cần tích lũy kinh nghiệm. Có đủ ba điều ấy, con chắc chắn sẽ có một cuộc đời tốt đẹp.

Cho dù cuộc đời này có bạc bẽo hay đổi thay thế nào, con nhất định phải làm một người lương thiện.

Hãy nhớ rằng, người có lòng lương thiện chính là người có phúc báu lớn nhất, luôn được trời xanh che chở và chiếu cố.

Cuối cùng, hãy luôn giữ trên môi nụ cười, giữ trong cốt cách sự tao nhã và giữ trong tâm trí sự tự tin.

Đó chính là món tài sản tinh thần lớn nhất của một con người.

Có được những điều đó, con sẽ có được tất cả.