Những lời người xưa

Từ thuở bé tí xíu, chúng ta vẫn từng được nghe, thậm chí còn được học thuộc lòng những câu như: “Có chí thì nên”, “Có công mài sắt, có ngày nên kim”, “Kiến tha lâu cũng đầy tổ”…

Nghe thì nghe, học thì học vậy thôi. Tất cả cứ trừu tượng và xa vời ở tận đâu đâu ấy, không thể thấm nhuần một cách sâu sắc, chứ đừng nói đến việc biến hóa thành hành động cụ thể của bản thân.

Tôi cũng như tất cả mọi con người bình thường thôi. Khi có trong tay tất cả, tôi cũng an phận thủ thường: ngại thay đổi, thiếu tính quyết đoán…

Khi đã vượt qua được sự sụp đổ và bế tắc sau biến cố, tôi tự mình thay đổi nhận thức về cách nhìn nhận, đánh giá mọi sự vật và sự việc trong cuộc sống một cách khách quan nhất, trên nguyên tắc hợp lý và phù hợp nhất cho tất cả.

Xác định được như vậy rồi, tôi cũng không cần nghĩ ngợi phải làm theo ai hay theo cái gì. Tôi chỉ nghĩ: khả năng còn làm được cái gì thì cố mà làm thôi.

Như tôi đã kể, việc đầu tiên tôi làm được là rèn luyện để ngồi lâu trên xe lăn, chỉ với một mục đích duy nhất: cho những người phục vụ mình đỡ vất vả. Sau vài năm tập luyện, kết quả là tôi có thể liên tục ngồi được tới vài ngày.

À, suýt quên. Việc đầu tiên tôi tự làm được thật ra là tự uống nước.

Lúc đầu sức khỏe tôi còn yếu, uống nước cũng phải bón từng thìa. Khi đã khá hơn thì có thể dùng ống hút. Ban đầu mọi người vẫn phải cầm cốc cho tôi hút, rất mất thời gian, bởi tôi mà hút vội thì hay ho sặc, còn hút chậm rãi thì mọi người lại phải chờ.

Vì vậy, trước mặt tôi phải làm một khối hộp chữ nhật. Bên trong là mút để có thể co giãn nhẹ, bên ngoài bọc giả da. Có thể xem đây là vật bất ly thân của tôi hơn 20 năm rồi.

Tôi yêu cầu mua cho mình một cái bình đặc dụng cao vừa phải, có đế rộng, nắp đậy chặt, lỡ bị nghiêng cũng không chảy ra ngoài. Từ đó tôi tự do và thoải mái uống khi cần.

Việc thứ ba tôi tập làm là dùng mũi bấm điều khiển ti vi. Cũng chỉ với một mục đích nhỏ nhoi: được tự do chọn lựa, chủ động muốn xem gì thì xem. Bởi không phải lúc nào tôi muốn chuyển kênh cũng có sẵn người ở bên bấm hộ. Điều đó cực kỳ bất tiện và khó chịu.

Từ đó, tôi không xem ti vi bằng cách nhìn thẳng góc chính diện nữa. Tôi ngồi quay ngang, ti vi vuông góc bên hướng vai trái; tức là nếu mắt tôi nhìn thẳng thì ánh mắt sẽ song song với mặt phẳng ti vi. Điều khiển để ngang trước mặt, hướng vuông góc với mặt ti vi.

Ban đầu tôi chỉ tập cúi xuống sao cho mũi chạm được vào điều khiển. Nói thì đơn giản vậy thôi, nhưng thực tế phải dần dần mới thích nghi được.

Hai mặt dưới của cánh tay tôi, do tì nhiều vào thành xe lăn, mà trở thành chai sần, dày cộp, xám đi như “đít khỉ” vì phải chịu sức nặng của thân trên mỗi khi cúi xuống.

Kết quả là tôi đã thành thạo xới tung tất cả ngóc ngách những gì có trong modem truyền hình internet. Và cũng từ đó mà làm chủ được YouTube, đào xới được Facebook, rồi dõng dạc kêu lên: “Tôi vẫn đang tồn tại”.

Tất cả mọi việc tự diễn ra, không hề biết trước hay sắp xếp. Chỉ đơn giản là khả năng còn làm được gì thì cố gắng hết sức.

Hay nói một cách hoa mỹ hơn:

Cứ cố gắng hết sức mỗi ngày rồi đời sẽ nở hoa.

Việc tôi tập uống nước, tập ngồi lâu trên xe lăn, tập bấm điều khiển ti vi, tập viết trên Facebook, cặm cụi với từng ký tự để ra từng bài viết… rồi đến hôm nay có hẳn một trang web, tất cả đều là hệ quả của từng việc làm nhỏ bé của bản thân, với sự trợ giúp và yêu thương của bao tấm lòng.

Nhưng đó cũng là một minh chứng sống động cho những triết lý mộc mạc, dung dị mà không kém thâm sâu: “Còn nước còn tát”, “Kiến tha lâu cũng đầy tổ”, “Có công mài sắt, có ngày nên kim”.

Tôi không dám nói mình đã làm được điều gì lớn lao. Tôi chỉ thấy những lời người xưa, nếu được đặt vào đúng hoàn cảnh, không còn là câu chữ để học thuộc nữa. Chúng trở thành một cách sống: còn chút sức nào thì dùng chút sức ấy, còn chút hy vọng nào thì giữ lấy chút hy vọng ấy, còn một việc nhỏ có thể làm được thì cứ lặng lẽ làm cho đến cùng.